Co to jest profilaktyka przeciwzakrzepowa?
O profilaktyce przeciwzakrzepowej mówimy wtedy, kiedy pacjent musi przez pewien czas lub bezterminowo stosować leki zmniejszające krzepliwość krwi. Jest to konieczne w sytuacjach, w których istnieje ryzyko powstania skrzepliny, czyli skrzepu zlokalizowanego w naczyniach krwionośnych lub jamach serca.

Jakie leki stosuje się w profilaktyce przeciwzakrzepowej?
• Leki przeciwpłytkowe, czyli substancje, które hamują aktywność płytek krwi –należy do nich kwas acetylosalicylowy (popularnie znany jako aspiryna)i kilka innych leków, które są stosowane we wskazaniach specjalistycznych.
• Doustne leki przeciwzakrzepowe (antykoagulanty)
o Leki starszej generacji np. Sintrom, Warfaryna, Acenocumarol
o Leki nowej generacji np. Pradaxa, Xarelto
• Leki z grupy heparyn – podawane w iniekcjach podskórnych, które mogą być wykonywane samodzielnie przez pacjenta oraz podawane w warunkach szpitalnych we wlewach dożylnych.
W jakich sytuacjach stosuje się doustne leki antykoagulacyjne?
Najczęstszym wskazaniem do stosowanie tych leków jest migotanie przedsionków. Jest to arytmia, w przebiegu której istnieje ryzyko powstania skrzeplin w przedsionkach serca. To stanowi ryzyko zatoru w tętnicach ważnych organów np. mózgu, oka. Zator taki skutkuje powstaniem martwicy (udaru) i pogorszeniem funkcji narządu.
Zwiększona zdolność do tworzenia skrzeplin istnieje w razie wszczepienia sztucznej zastawki serca.
Do innych wskazań należy profilaktyka zatorowości płucnej. W tej sytuacji leczenie ma zapobiec tworzeniu się skrzeplin w żyłach kończyn dolnych, miednicy oraz innych okolic ciała.

Jak stosować doustne leki antykoagulacyjne?
Stosowanie doustnych leków antykoagulacyjnych starszej generacji wymaga systematycznej kontroli wskaźnika INR. Określa on w jakim stopniu „rozrzedzona” jest krew (im wyższy wskaźnik, tym krew jest „rzadsza”). Terapeutyczny zakres INR u chorych stosujących leki przeciwkrzepliwe to wynik pomiędzy 2-3. Natomiast u chorych po wszczepieniu sztucznej zastawki to wynik pomiędzy 2,5-3,5. Jeśli wartości INR są niższe lub wyższe od zalecanych przez lekarza, należy skontaktować się z nim i ustalić zmianę dawkowania leku. W przypadku nadmiernie wysokich wartości INR istnieje ryzyko powstania groźnego dla życia krwawienia wewnętrznego lub zewnętrznego. W razie zbyt niskich wartości leczenie przeciwkrzepliwe nie spełnia swego profilaktycznego zadania.
W czasie stosowania leków nowej generacji nie ma konieczności systematycznego oznaczania INR. Leki te stosuje się w stałym dawkowaniu. Istotnym ograniczeniem w ich powszechnym stosowaniu jest wysoka cena.

ZAPMIĘTAJ
• Leki przeciwkrzepliwe stosuj zawsze według zaleceń lekarza
• Jeżeli to konieczne oznaczaj regularnie INR i dawkę leku ustalaj z lekarzem
• W razie pojawienie się objawów krwawienia, szczególnie wewnętrznego (czarny stolec) natychmiast zgłoś się do najbliższego lekarza
• Przed wszelkimi zabiegami poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach przeciwkrzepliwych
• Wszelkie urazy stanowią zwiększone ryzyko krwawienia
• Równoczesne stosowanie innych leków zmienia skuteczność leków przeciwkrzepliwych.